So sánh SEO và SEM: Nên lựa chọn chiến lược Marketing nào?

SEO và SEM là hai chiến lược Marketing trên công cụ tìm kiếm được nhiều doanh nghiệp áp dụng hiện nay. Tuy nhiên vẫn còn nhiều người mới còn nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, hoặc chưa biết nên ưu tiên chiến lược nào cho phù hợp mục tiêu của mình.

Hôm nay cùng IMTA tìm hiểu rõ SEO là gì, SEM là gì, ưu và nhược điểm của từng loại, để giúp bạn hiểu và chọn áp dụng chiến lược phù hợp cho bản thân nhé.

SEO là gì?

SEO (Search Engine Optimization) – hay còn gọi là tối ưu hóa công cụ tìm kiếm – là quá trình bạn tối ưu công cụ tìm kiếm bằng cách cải thiện chất lượng và nội dung website nhằm tăng thứ hạng trên trang SERPs mà không mất phí quảng cáo.

Ví dụ khi bạn tìm kiếm một từ khóa trên Google, các kết quả xuất hiện phía dưới phần quảng cáo chính là kết quả tối ưu SEO được. Để SEO được vị trí này, website của bạn cần được tối ưu tổng thể trên nhiều khía cạnh.

Các loại SEO phổ biến hiện nay:

• Technical SEO: Tối ưu các điểm kỹ thuật, từ cấu trúc website, tốc độ tải trang, Core Web Vitals, schema, Sitemap,…
• SEO Onpage: Tối ưu nội dung trang, thẻ tiêu đề, meta description, heading H1–H3, nghiên cứu từ khóa và hình ảnh.
• SEO Offpage: đi backlink từ các website uy tín, đi báo tỉnh,… trên các nền tảng bên ngoài.
• Local SEO: Tối ưu để xuất hiện trong các tìm kiếm địa phương, đặc biệt thông qua Google Business Profile – rất quan trọng với doanh nghiệp nào bán hàng trực tiếp hay có cửa hàng thực tế (tiệm spa, massage, nhà hàng,…)
• Mobile SEO: Đảm bảo website thân thiện với thiết bị di động, đáp ứng tiêu chí Mobile-First Indexing của Google.
• Ecommerce SEO: Tối ưu cho các trang website bán hàng thương mại điện tử với hàng nghìn sản phẩm và danh mục (như TGDD,…)

SEM là gì?

SEM (Search Engine Marketing) – tiếp thị qua công cụ tìm kiếm – là chiến lược Marketing kết hợp cả tối ưu SEO lẫn quảng cáo trả phí (Paid Search Advertising – cụ thể là chạy quảng cáo Google Ads) để tăng khả năng hiển thị của website trên trang kết quả tìm kiếm (SERP).

Tuy nhiên, ở Việt Nam, thì khi nhắc đến SEM, thì đa số thường nghĩ đến ngay là quảng cáo tìm kiếm trả phí – phổ biến nhất là Google Ads. Đây là hình thức bạn trả tiền để quảng cáo xuất hiện ở vị trí nằm top trên trang kết quả tìm kiếm, được gắn nhãn “Tài trợ” (Sponsored).

SEM hoạt động như thế nào?

Mỗi khi người dùng tìm kiếm một từ khóa, Google sẽ như tổ chức một phiên đấu giá. Vị trí quảng cáo của bạn phụ thuộc vào:

• Giá thầu (Bid): Mức giá bạn sẵn sàng trả cho mỗi lượt nhấp chuột (CPC). Nếu bạn trả quá thấp thì Ads của bạn có thể không được hiển thị, hoặc nằm tận trang 2,3. Còn nếu quá cao thì đốt tiền nhanh. Nên bạn có thể sử dụng các công cụ, hoặc dò đường và tối ưu dần dần.
• Điểm chất lượng (Quality Score): Google đánh giá dựa trên mức độ liên quan của từ khóa, quảng cáo và Landing Page,…

Sau đó Google sẽ dựa vào giá thầu và điểm chất lượng để đánh giá và xếp hạng quảng cáo của bạn (Ad Rank). Ví dụ nếu bạn trả 10.000đ nhưng quảng cáo và landing Page tốt sẽ có thứ hạng tốt hơn đối thủ dù trả tận 20.000đ nhưng quảng cáo không liên quan/trang đích tệ

Các hình thức quảng cáo tìm kiếm phổ biến

• Search Ads: Quảng cáo dạng văn bản xuất hiện ở đầu hoặc cuối trang kết quả Google.Đây là dạng Ads phổ biến nhất trong SEM.
• Shopping Ads: Hiển thị sản phẩm kèm hình ảnh, giá và tên cửa hàng, rất phù hợp với các website thương mại điện tử.
• App Install Ads: Nếu bạn muốn tăng lượt tải app, thì quảng cáo này sẽ giúp bạn tiếp cận những người có đúng nhu cầu trên Google, App, hay trên Play Store.
• Performance Max (PMax): Hình thức chiến dịch đa kênh dùng AI của Google
• Local Search Ads: chạy quảng cáo cho những doanh nghiệp địa phương (như spa, nhà hàng,…) như trên.

So sánh SEO và SEM

Nhiều người thường thắc mắc SEM và SEO khác gì nhau. Thực tế SEO là 1 nhánh trong SEM, nhưng trong cách dùng phổ biến thì 2 cái này dùng phan biệt giữa kết quả tìm kiếm tự nhiên – SEO và kết quả tìm kiếm trả phí – SEM (Google Ads).

Vậy cùng so sánh chi tiết xem 2 phương pháp này khác nhau gì nhé.

Ưu và nhược điểm SEO

Chiến lược SEO thì sẽ phù hợp với doanh nghiệp nào muốn xây dựng bền vững về lâu dài. Tuy nhiên cái gì cũng sẽ có 2 mặt của nó hết. Bạn xem ưu và nhược của SEO nhé.

Ưu điểm của SEO

• Tiết kiếm chi phí dài hạn hơn: khi bạn lên tự nhiên được tự nhiên thì sẽ không tốn tiền quảng cáo, vừa có top vừa có khách – không giống quảng cáo khi hết tiền là mất top.
• Tăng độ tin cậy thương hiệu: Nghiên cứu thì hơn 70% người dùng tin tưởng kết quả tìm kiếm tự nhiên hơn so với quảng cáo có trả phí.
• Traffic bền vững dài hạn: Khi bạn SEO tổng thể hay Audit Website chuẩn SEO lại, thì ví dụ một bài viết được tối ưu tốt có thể mang về traffic ổn định trong nhiều năm mà không cần chi thêm ngân sách.
• Nâng cao trải nghiệm người dùng: 1 website mà muốn SEO top thì web đó bắt buộc phải có UX-UI tốt, responsive cho mọi thiêst bị. Vì thế website chuẩn SEO thì lại tăng trải nghiệm người dùng hơn.
• Giúp bổ trợ cho SEO AI Search: Google AI Overviews hay các công cụ AI khi tổng hợp & trích dẫn thông tin thường ưu tiên lấy các nguồn các website nào SEO top, có EEAT cao. Khi website bạn SEO top thì càng tăng khả năng đuwojc AI trích xuất, gia tăng uy tín hơn.

Nhược điểm của SEO

• Cần thời gian mới thấy được kết quả: Trung bình một chiến dịch SEO thì cần 3–6 hoặc thậm chí 12tháng mới bắt đầu có kết quả, đặc biệt với các ngành cạnh tranh cao, đối thủ mạnh thì càng lâu. Nên SEO sẽ không phù hợp nếu bạn cần traffic ngay.
• Dễ bị ảnh hưởng bởi Google Update: thường khi có các đợt cập nhật thuật toán thì website bạn có thể bị thay đổi thứ hạng đột ngột nếu nội dung không đủ chất lượng.
• Cần phải chăm sóc và tối ưu Website liên tục: không phải khi SEO top là xong đâu. mà khi lên top rồi bạn vẫn phải duy trì, kiểm tra liên tục chứ để không lâu dần từ khóa của bạn sẽ bị tụt.
• Khó kiểm soát được thông điệp trên kết quả tìm kiếm: Không như quảng cáo thì khi bạn đặt tiêu đề sao thì quảng cáo sẽ hiện ngay lập tức. Còn với SEO thì ví dụ bạn cập nhật nội dung trên web thì mát vài ngày hoặc lâu hơn thì nó mới update mô tả hiển thị trên SERP.

Ưu điểm và nhược điểm của SEM

Chiến lược SEM thì lại phù hợp cho những doanh nghiệp nào cần kết quả nhanh, có ngân sách ổn định và muốn kiểm soát chính xác đối tượng tiếp cận.

Ưu điểm của SEM

• Có ngay kết quả: Khác với SEO cần vài tháng mới thấy được kết quả toàn diện, thì với SEM thì sau chỉ sau vài giờ thiết lập, quảng cáo của bạn đã có thể xuất hiện ngay trang đầu Google. Nên SEM sẽ phù hợp cho doanh nghiệp nào cần đẩy mạnh doanh số trong thời gian ngắn, hoặc kinh doanh ngắn hạn
• Kiểm soát hoàn toàn: Bạn có thể điều chỉnh ngân sách, đối tượng, vị trí địa lý, thiết bị và khung giờ hiển thị theo thời gian thực tùy theo hiệu quả chiến dịch.
• Nhắm đúng đối tượng mục tiêu: SEM cho phép bạn tối ưu để tiếp cận chính xác từng nhóm khách hàng đang có nhu cầu thực sự thông qua từ khóa, nhân khẩu học và hành vi tìm kiếm, dựa theo từng mục tiêu chiến dịch.
• Có đầy đủ dữ liệu quảng cáo để tối ưu: Google Ads cung cấp báo cáo chi tiết về CTR, Conversion Rate, CPA, ROAS,… giúp bạn xem các chỉ số thực tế và hiểu độ hiệu quả từng chiến dịch dựa trên dữ liệu thực tế.
• A/B Testing: Bạn có thể chạy song song nhiều phiên bản quảng cáo khác nhau để biết được Content nào hiệu quả, hay nhóm khách hàng nào đang có nhu cầu cao,…
• Phù hợp với từ khóa cạnh tranh cao: Với những từ khóa mà SEO cần 6 tháng –1 năm mới có thể lên top, thì SEM giúp bạn hiện diện ngay lập tức trong khi chờ SEO làm.

Nhược điểm của SEM:

• Dừng chi phí là dừng traffic: Khác với SEO khi nó luôn hiện diện ở đó, với SEM thì dừng ngân sách là dừng traffic. Bạn không tích lũy được tài sản số nào có giá trị lâu dài như với SEO.
• CPC ngày càng tăng: quảng cáo tại Việt Nam ngày càng đắt, nhiều ngành thì chi phí CPC tăng 20–40% so với 2023 do càng ngày càng nhiều bên cạnh tranh đấu thầu.
• Người dùng ngày càng không thích quảng cáo: Một phần đáng kể người dùng giờ họ tìm kiếm sẽ thấy 2 bên kết quả, 1 bên “Được tài trợ” (Sponsored), còn 1 bên thì không thì – đặc biệt là Gen Z – có xu hướng biết và bỏ qua các kết quả quảng cáo.

Vậy khi nào nên sử dụng từng loại chiến lược Marketing

Thật là giữa SEO hay SEM thì không có cái nào tốt hơn, mà nằm ở cái nào phù hợp hơn với mục tiêu hiện tại của bạn.

Nên ưu tiên SEO khi:

• Doanh nghiệp bạn muốn xây dựng thương hiệu và tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
• Ngân sách marketing hạn chế nhưng có thể đầu tư đều đặn hàng tháng.
• Sản phẩm/dịch vụ không có tính thời vụ cao, cần nguồn traffic ổn định quanh năm.
• Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có nhiều kiến thức chuyên môn có thể chia sẻ (blog, hướng dẫn, case study).
• Mục tiêu là xây dựng uy tín lâu dài và có vị thế chuyên gia trong ngành.

Còn nên ưu tiên SEM khi:

• Cần traffic và khách hàng ngay lập tức, chẳng hạn khi ra mắt sản phẩm mới, bán sản phẩm theo mùa, chạy khuyến mãi hoặc sự kiện giới hạn thời gian.
• Muốn kiểm tra thị trường nhanh, tìm hiểu từ khóa nào có tỷ lệ chuyển đổi cao trước khi đầu tư vào SEO dài hạn.
• Cạnh tranh với từ khóa khó, cần hiện diện ngay trong khi SEO đang xây dựng.
• Có ngân sách quảng cáo ổn định và ROI có thể đo lường rõ ràng (e-commerce, dịch vụ lead generation).
• Hoạt động trong ngành dịch vụ khẩn cấp như sửa chữa, y tế, pháp lý,… những ngành này thì người dùng sẽ cần giải pháp ngay.

Kết luận

Trên đây là tổng quan so sánh giữua SEO và SEM. Thật ra không có phương pháp nào là hiệu quả toàn diện 100% đâu, bạn nên lựa chọn hay kết hợp cả 2ddeer bổ trợ cho chiến dịch của mình thành công nhanh hơn nhé.